Wat is een buxusmot en hoe bestrijd je de rups?

Categorie: Gazon en tuin
Wat is een buxusmot en hoe bestrijd je de rups?

Wat moet je doen?

De buxusmot (Cydalima perspectalis) is een vlindertje uit de familie van grasmotten. Het motje heeft een semi-transparante witte kleur en wordt ongeveer 4 cm groot. Van oorsprong uit Oost Azië maar het vermoeden bestaat dat ze ergens in 2005 meegekomen is met het transport van buxussen uit China. De meeste mensen kennen de buxusmot niet maar wel de rups, die uiteindelijk verpopt tot mot.

De rupsen worden ongeveer 4 cm groot en zijn felgroen met een zwarte kop en zwarte lengtestrepen. De pop is aanvankelijk felgroen met donkere strepen en vlekken; hij verkleurt later naar lichtbruin tot bruinachtig. Tussen april en september komen twee tot drie generaties tot leven en volwassen motten kunnen zich tot 10 kilometer ver verspreiden. Hoe je de buxusmot verdelgt lees je verderop in dit artikel.

rups van de buxusmot
Ebuxus, aangetast en opgegeten door de rups van buxusmot
buxusmot in de val

Hoe gevaarlijk is de buxusmot voor je tuin?

levenscyclus van rups tot buxusmotWel, als je geen buxus hebt dan heb je niets om je zorgen over te maken. Maar als je er wel hebt dan kan je vroeg of laat een probleem hebben. De vlinders (of motten eigenlijk) zie je meestal niet aankomen en het zijn zij die eitjes afleggen in de bladeren van je buxusplanten. Wanneer deze uitkomen zit je met rupsen, en die hebben maar één doel: ETEN!! De rups moet namelijk verpoppen tot een vlinder en tijdens het verpoppen is eten niet mogelijk. Daarom vreet ie nu al wat ie kan en dat is een paar keer zijn eigen gewicht per dag! Omdat er vaak veel aanwezig zijn (per struik) is het vaak pas te laat te zien dat de buxus een plaag heeft. De struik kan volledig opgegeten worden door zo’n legertje van rupsen.

 

LEVENSCYCLUS VAN RUPS TOT BUXUSMOT

Hoe herken je de rups van de buxusmot?

De rupsen hebben een zwarte kop en felgroene kleur met een patroon van zwarte stippen en zwarte en lichte lengtestrepen. De eerste dagen is de rups amper een cm groot. Ze ontwikkelen verder tot een volgroeide rups van ongeveer 4 cm tot de verpopping begint, voor de eerste generatie is dat rond de maand in mei.

Wanneer en hoe kan je de buxusrups bestrijden?

Indien meer dan 75% van de rupsen nog ingesponnen zit, dient gewacht te worden met behandelen. Indien meer dan 75% vrij op de planten voorkomt en vraatschade verricht, kan men starten met een bestrijding. Deze kan vanaf nu tot en met de komende drie weken efficiënt toegepast worden, tot wanneer de verpopping begint.

 

Wanneer buxusmot bestrijden - kalender

 

Hoe pak je de buxusrups preventief aan?

Om dit op een efficiënte manier aan te pakken, maak ik een onderscheid tussen de curatieve en de preventieve aanpak. Wil je een goed resultaat? Dan doe je beide. Als je deze vraag stelt in een tuincenter dan krijg je een sproeimiddel toegestopt en dan nog meestal de chemische (lees: zeer giftige) variant, iets wat ik afraad om te gebruiken want het kan perfect anders. De buxusrups of mot is gelukkig goed te bestrijden.

Hoe ga ik tewerk?:

  1. Begin preventief
    • Controleer je buxus in de vroege lente (zo rond eind maart – begin april).
    • Ga met je handen door de struik om te zien of je nog geen rupsen ziet. Er zijn ingesponnen, maar ook niet-ingesponnen rupsen die de winter doormaakten en op dat moment al op zoek gaan naar voedsel: blaadjes van je buxus dus. Door het wegknippen en vernietigen van de haarden samen met schade en de daarin aanwezige rupsen, is het mogelijk om verdere verspreiding te beperken. Voer spinsels, snoeiafval en rupsen altijd af in een goed gesloten zak, zo vermijd je dat rupsen kunnen ontsnappen. Controleer verder dit seizoen de planten goed.
    • Verzamel ze in een emmer en vernietig die beesten. Misschien eten je kippen ze op (ik weet eigenlijk niet of kippen deze rups eten, wie vertelt het mij?), doe de emmer vol met water…, of, tja, maakt niet uit, als ze maar dood zijn en hou het natuurlijk, hiervoor hoef je geen sproeimiddel of zo te gebruiken. Al zou je natuurlijk ook een beetje pyrethrum in het water kunnen doen, even roeren, en klaar is klara.
    • Zie je het niet zitten om ze uit je struik te plukken? Gebruik dan een eenvoudige spray op basis van pyrethrum (zo hou je het milieuvriendelijk) en spray één keertje op elke rups.
  2. Nog steeds preventief, monitor de aanwezigheid van de (buxus)motten.
    1.  Een héél belangrijke stap! Dit is je persoonlijke alarmsysteem want de funnelval vertelt je wanneer ze in aantocht zijn. Ik zie zelf meest effect met de funnelval met capsules. Dit werkt met feromooncapsules of met een gel. De zijn rubberen capsules waarop feromonen (Feromonen sexlokstoffen die de motten aantrekken) zitten waardoor de motten worden aangetrokken en letterlijk in de val lopen. Zijn er motten in de buurt? Dan zal de val je vertellen of het zo is. Veel motten (meer dan 20)= veel vraat binnen een paar weken. En dan kan je weer beginnen met stap 1: uitplukken!

Hoe bestrijd je de rupsen en de motten?

  1. Curatief behandelen (lees: sproeien) als je denkt ze niet allemaal te pakken te krijgen. Dit kan je doen door de rupsen te bespuiten met een natuurlijke insecticide die bestanddelen bevat als pyrethrum. Hiermee dood je de aanwezige of overblijvende rupsen.
    • Wanneer? Heel belangrijk hierbij is om het juiste tijdstip te hanteren. Idealiter is dit bij de eerste generatie in het begin van het seizoen, meestal eind maart begin april. Hou je buxus goed in de gaten. Een tweede keer bespuiten, tussen 1 à 2 weken na de eerste bespuiting.
    • Hoe? Breng het product aan met een sproeier, liefst een zeer krachtige blazer. Heb je die niet, overweeg dan het te laten doen door een professionele tuinaannemer of geef mij een belletje, ik breng je in contact met de juiste persoon. De reden hiertoe is dat de insecticide enkel werkt wanneer het product contact maakt met de rups (voor alle producten is dat zo). Een krachtige blazer is in staat om het product tot diep in de buxus te blazen, met een gewone rugsproeier lukt dat minder goed.
    • Allerlaatste behandeling van het jaar doe je met een ander product, ook van natuurlijke oorsprong. Namelijk met conserve garden van solabiol. En waarom? Wel,  jonge rupsen in september die zich gaan inspinnen in een cocon tussen de bladeren om de winter door te komen en in het voorjaar terug uit hun cocon tevoorschijn komen. Dan gaan ze uitgroeien tot grote, vraatzuchtige rupsen. Maar voor ze zich inspinnen gaan ze nog eens goed hun beuikje vullen om de winter door te komen. De rupsen mogen de eerste keer nog bespoten worden met pyrethro pur, maar de 2de en laatste bespuiting van het jaar doe je best met conserve garden, ook een product van natuurlijke oorsprong die zich onder de waslaag van het blad legt waardoor enkel de insecten die van het blad eten, afsterven. Hiermee voorkom je dus die massale vraat in het voorjaar.
  2. Vervolg opnieuw met een preventieve behandeling om te vermijden dat er nieuwe generaties ontstaan.

2) De funnelval is een pot met bovenaan de capsule. De mot vliegt in de val en geraakt niet meer weg. Je kan er water in doen met een druppel afwasmiddel en dan verdrinken ze in het water. SNeller, maar het levert meer troep op want je moet de pot nadien goed uitkuisen. Als je dat niet doet dan begint de pot zich na verloop van tijd te vullen met aasvliegen en dat wordt een superstinkende brei.

 

Voorkom paring en het afleggen van nieuwe eitjes

  • Wanneer? Na de curatieve behandeling hang je de de val omhoog tussen de buxussen. deze mag blijven hangen tot eind september.
  • Hoe? 
    • In het pakketje zitten tevens 4 capsules. Elke capsule gaat ongeveer 6 weken mee (4 weken in de warmste periodes) en moet je regelmatig vervangen waardoor je in totaal 5 capsules nodig hebt als je er in het begin van het seizoen al bij bent. Eind september haal je het valletje uit de tuin want het is volgend jaar herbruikbaar :-).
    • Of, in geval van de gel, een 2-tal vullingen. Deze werkt langer (zo’n 3 maanden), maar is ook ietsje duurder.

Hiermee haal je gegarandeerd resultaat en kan je buxus weer mooi groen worden. Volhouden is de boodschap en nooit verzwakken of vergeten! Goeie moed voor alle buxusliefhebbers!

PS: er zijn meer en meer vogels die de rups ook beginnen de herkennen als voedsel. Er is dus extra hulp onderweg 🙂

Schrijf je in en bestrijd op tijd!
Door je in te schrijven ontvang je een waarschuwing nog vóór de komende insectenplaag. Laat je dus niet meer verrassen en schrijf je nu in!